Indelen in groepen

Er zijn nauwelijks onderwerpen te bedenken die de gemoederen in de jeugdafdeling zo kunnen bezighouden als de indeling van groepen. Terwijl de senioren jarenlang in dezelfde groep kunnen zitten, verandert in de jeugdsport elk jaar de samenstelling van de teams. De oudste helft stroomt door naar een hogere leeftijdsgroep en de helft wordt 'van onderen'  weer aangevuld met jonkies. Dat geeft onrust en die onrust is structureel. Dit is een van die typische aspecten van jeugdsport waar men altijd mee te maken krijgt. Wanneer men de keuze heeft gemaakt om te selecteren, dan komt daar nog het probleem bij wie voor het eerste team in aanmerking komt. De kinderen die in dezelfde groep leeftijdsgroep bij voetbal bleven hadden de stille hoop van de D2 naar de D1 door te schuiven. Maar laten er nu bij de overgekomen E-tjes nou net een paar echte talenten zitten. En de hoop vervliegt in rook!

Het gebeurt nogal eens dat ouders zich als ware belangenbehartigers van hun kinderen ontpoppen en er niet voor terugdeinzen om leden van de technische commissie onder druk te zetten ten gunste van een positieve beslissing voor hun kind. Het lijkt van groot belang om helder te zijn over de criteria voor toelating tot een bepaalde groep, en tegelijk ook het gesprek met de kinderen en de ouders niet te schuwen.

Hierna worden in het kort enkele groepsindelingen besproken. Het zal blijken dat in de praktijk vaak verschillende criteria door elkaar worden gehanteerd. Daarbij gaat het zowel om het belang van het team, als om het belang van het kind. Dat mag je ten minste hopen!

Heterogene groepen

Je ziet het vaak bij jonge kinderen die al spelend langzaam kennismaken met de sport. Er zijn verschillen in leeftijd en vaardigheden, maar dat geeft niet omdat er geen programma van directe eisen is. Kinderen kunnen in heterogene groepen heel goed met elkaar spelen en daarbij kunnen ze heel veel van elkaar leren. In de sport echter streeft met voortdurend naar homogene groepen, zowel bij het aanleren van vaardigheden als bij wedstrijden. Bij sommige clubs zie je die tendens tot homogene groepsvormen al bij de kinderen van 6-8 jaar.

 Leeftijdsgroepen

Dit is een heel bekende indeling in de jeugdsport en de gemakkelijkste. Je kijkt naar de geboortedata en op grond daarvan deel je in. Aan deze indeling zijn nogal wat bezwaren verbonden. Kinderen ontwikkelen zich niet in hetzelfde tempo en bovendien zijn er grote verschillen tussen de kinderen onderling. Een strakke indeling naar leeftijd kan sommige kinderen enorm duperen, zowel de kinderen die hun leeftijd vooruit zijn, als de kinderen die het tempo (nog) niet kunnen bijbenen. In competitieverband kan bij de voetbalsport bij de jeugd dispensatie worden aangevraagd.

Niveaugroepen

Kinderen van dezelfde speelsterkte worden in groepen bij elkaar geplaatst. Wanneer de leeftijdsgroep genoeg kinderen telt dan worden de besten meestal bij elkaar gezet in de selectiegroep. Het grote voordeel is dat, wanneer andere clubs uit de regio dit ook doen, de krachten gelijk verdeeld zijn en er spannende sport mogelijk is. Ook hier zijn weer een aantal nadelen op te sommen. Naar speelsterkte in een bepaalde groep zitten, wil nog lang niet zeggen dat je daar als kind mentaal aan toe bent. Soms is het zelfs verstandiger om nog een jaartje bij je leeftijdsgenoten te blijven. Wanneer niveaugroepen het karakter hebben van vorderingsgroepen, zoals dat bij de individuele sporten nogal eens gebeurt, moet er goed gekeken worden of de vorderingen ongeveer in hetzelfde tempo plaatsvinden. Wanneer men in het begin van het seizoen op basis van spelniveau een indeling gemaakt heeft, dan kan het krachtsverschil halverwege het seizoen heel groot zijn. Trainers moeten wat dat betreft de vinger aan de pols houden en flexibel reageren als de verschillen tussen de kinderen zo groot worden dat het voor bepaalde kinderen negatief gaat uitpakken.

Voorkeurgroepen

Bij voorkeurgroepen wordt gekeken naar de voorkeuren van kinderen en ouders. Als een groepje kinderen graag bij elkaar in een team wil, wordt daar bij de indeling van groepen voor zover mogelijk rekening mee gehouden. Niet alleen vriendschappen kunnen hier gehonoreerd worden, ook met motivatie kan rekening gehouden worden. Jongens en meisjes die absoluut niet meer dan eenmaal per week willen of mogen trainen moeten niet met fanatieke kinderen in een team worden ondergebracht, want dan krijg je gegarandeerd narigheid. Heel wat herrie in groepen is te herleiden tot verschillende niveaus van betrokkenheid tot de sport, zeker bij de oudere jeugd. Ook bij kinderen van 8-12 jaar lijkt het aan te bevelen om aan het begin van het seizoen na te gaan in welke richting de neuzen wijzen. Om de neuzen van de ouders niet te vergeten.

Aparte jongens- en meisjesgroepen?

Bij waterpolo en voetbal spelen jongens en meisjes met en tegen elkaar in een leeftijdsgroep. Dat blijkt uitstekend te kunnen. Bij een sport als hockey daarentegen worden jongens en meisjes vanaf acht jaar zowel in trainingsgroepen als wedstrijdgroepen van elkaar gescheiden. Het blijkt dat cultuurverschillen, datgene wat men in de sport gewend is, bepalend kunnen zijn voor het al dan niet gemengd sporten en niet de verschillen in lichamelijk en mentaal kunnen. In een onderzoek van Van Rossum (1996) is naar voren gekomen dat de spelvoorkeuren van jongens en meisjes in deze leeftijd, in landen als Nederland, Zweden, Duitsland en Denemarken, behoorlijk dicht bij elkaar liggen. In tegenstelling tot landen als de Verenigde Staten waar de spelvoorkeuren veel verder uit elkaar liggen. Kennelijk maken de landen in hun bewegingscultuur een verschillende ontwikkeling door. Het lijkt, ook op basis van dit onderzoek, de moeite waard om naar meisjes en jongens zelf te luisteren, over wat ze zelf graag willen. Niet zozeer letten op de mythe over de vermeende achterstand van meisjes in de sport. De waterpolopraktijk bij kinderen tussen 8 en 12 jaar geeft wat dat betreft waardevolle informatie (Buisman, 1987). Zo zijn er meer gezichtspunten op te noemen die hier verder niet zullen uitgewerkt. Te denken valt aan de participatie van kinderen uit culturele minderheidsgroepen die graag bij elkaar in een team willen spelen. Een typisch voorbeeld van een situatie waar geen standaardoplossingen voor gegeven kunnen worden! Zo ook bijvoorbeeld de opname van gehandicapte kinderen, zowel in leergroepen als in competitiegroepen.

Belangrijk lijkt dus bij  groepsindeling het formuleren van heldere criteria en de bereidheid daarover voortdurend met elkaar open over te discuseren om vervolgens het beleid af te stemmen op die specifieke situatie. Er zijn nodeloos problemen ontstaan doordat bestuurders en/of trainers in afzondering over groepsindelingen beslisten en onvoldoende bereid waren te communiceren met de achterban. Nu lost men in een gesprek niet alles op, maar veel zaken kunnen er wel worden rechtgezet.

Tips: 

(tekst overgenomen uit boek Jeugdsport, Een verhaal apart.)

Zie ook verder artikelen SelecterenScouten en Meisjes en jongens voetballen samen, wedstrijdsport spanning tussen selectie en meedoen.




Jeugdsport / druk 1<br>A. Bulsman

Jeugdsport, een verhaal apart
 door Albert Buisman & Jan Middelkamp
Werkboek v.d. sportvereniging. Kinderen en jongeren in de sportvereniging worden in dit werkboek gezien als een verhaal apart. Naast verschillen in ontwikkeling zijn er ook verschillen in persoonlijkheid en culturele achtergrond, waarmee de club moet leren omgaan. En daarvoor is Jeugdsport Een verhaal apart bedoeld. Trainers, bestuursleden, leden van de jeugdcommissie, allen kunnen hieruit ideen putten. Wanneer men de ervaringen van de jeugd beter kent, is de kans groter dat er ook een beter jeugdbeleid ontstaat. Met name de oudere jeugd wordt rechtstreeks aangesproken om de schouders te zetten onder een aantal clubtaken. In deze zin probeert het werkboek ook handen en voeten te geven aan n van de belangrijkste doelstellingen van het project Jeugd in Beweging: het stimuleren van jeugdparticipatie

Paperback | 287 Pagina's | Reed business information | 2001
ISBN10: 9035224582 | ISBN13: 9789035224582


naar startpagina

Copyright 1999 - 2010 Jeugdvoetbaltips | Disclaimer |  Mail de webmaster  Laatste upload op: 08 januari 2010